bookmark

معنی گراى

گراى

به كسر اول و ثانى به الف كشيده و به تحتانى زده به معنى ميل و رغبت و خواهش و قصد و آهنگ باشد و به معنى گرفتن دست و پاى و دامن و كمر هم هست و به معنى سنگين و ثقيل و گران هم آمده است و حمله را نيز گويند يعنى چيزى را مانند چوب و سنگ و امثال آن برداشتن و به جانب كسى انداز كردن و نينداختن و يا دويدن به طرف كسى به قصد زدن و نزدن و امر به اين معنى هست يعنى ميل نماى و قصد و حمله كن و ميل و قصد و حمله كننده را نيز گويند كه فاعل باشد و به فتح اول و تخفيف ثانى هم به معنى مذكور و هم لقب پادشاهان تاتار باشد چنان كه پادشاهان عجم راكى و روم را قيصر و ترك را خان گويند با تشديد ثانى دلاك و سرتراش و حجام را مى‌گويند و بنده را نيز گفته‌اند كه در مقابل آزاد است.
(
فرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص780)
sourceLink

- [بفتح] در تحفه بمعنى گرائيدن باشد يعنى ميل كردن. مثالش دقيقى گويد: بيت تيزهش تا نيازمايد بخت بچنين جايگاه نگرايد و در جميع نسخ باين معنى آمده كه گراى اسم فاعل باشد يعنى ميل كننده چون گشاى كه گشاينده و نماى كه نماينده باشد نه گشودن و نمودن. مثالش ابو المؤيد گويد: بيت رو ز كجيهاى درون صاف باش راست گراى ره انصاف باش و ديگر بمعنى امر بميل كردن نيز آمده چنانكه شاعر گويد: بيت بروى دل ابواب دانش گشاى بدرگاه ارباب دانش گراى و شيخ سعدى نيز فرمايد: [بيت] بنوبتند ملوك اندرين سپنج سراى كنون كه نوبت تست اى ملك بعدل گراى و صاحب فرهنگ منظومه بمعنى حمله آورده [1].
(
فرهنگ مجمع الفرس
, ج3 , ص1248)
sourceLink

ميل كردن بودن .دقيقى گفت: بيت تيز هش تا نيازمايد بخت بچنين جايگاه نگرايد
(
صحاح الفرس
, ص306)
sourceLink

[صفت‏][فارسی‏]ميل كننده. و قصد كننده و حمله نماينده.و لقب پادشاهان تاتار. ¦¦
[اسم‏][فارسی‏]ميل و رغبت و قصد و آهنگ و عزم.و خواهش.و تدارك و آمادگى.و كاست و كاهش.و تجارت و داد و ستد و سوداگرى.و سنگين و ثقيل.و گرفتن دست و پاى و كمر و دامن.و پيوستگى.و جملۀ با چوب و سنگ بجانب كسى.و سنگ اندازى.و تهديد و تخويف.و ميل كننده و رغبت كننده.و
(
فرهنگ نفیسی
, ج4 , ص2888)
sourceLink

(اسم) ميل. رغبت. ¦¦ (صف) مخفف گراينده است به معنى مشتاق، مايل و راغب در كلمات مركب مانند: بلندىگراى، شادىگراى. ¦¦بهمعنى استعمالكننده. بهكاربرنده: شمشيرگراى. ¦¦به معنى جلبكننده: دلگراى.
(
لغت نامه دهخدا
, ج2 , ص2403)
sourceLink

گراييدن بود چون ميل و يازيدن.دقيقى گفت: تيزهُش تا نيازمايد بخت#بچنين جايگاه نگرايد.
(
لغت فرس
, ص176)
sourceLink

نيز حجّام.
(
فرهنگ قواس
, ص185)
sourceLink

typography

الحقوق المادية والمعنوية لهذا الموقع محفوظة ل مركز البحوث الكمبيوترية للعلوم الإسلامية ، وأي نشر غير مسموح به يُلاحق قانونياً.